Şahıs Şirketi Nasıl Kurulur?

Şahıs şirketi, bir gerçek kişinin kendi adına vergi mükellefiyeti açarak ticari faaliyet yürüttüğü işletme biçimidir; hukuken ayrı bir tüzel kişiliği yoktur, işletmenin borçlarından kişi kendi malvarlığıyla sorumludur. Günlük dilde "şahıs şirketi" denir, mevzuatta "gerçek kişi ticari işletmesi" veya gelir vergisi mükellefi olarak geçer.

Limited ve anonim şirketlerden temel farkı, kuruluşun ticaret sicilinde değil doğrudan vergi dairesinde yapılması ve kazancın kurumlar vergisi yerine artan oranlı gelir vergisine tabi olmasıdır. Diğer türlerle ayrıntılı karşılaştırma için iş kurma rehberindeki şirket türü seçimi bölümüne bakabilirsiniz.

Şahıs şirketi; tek başına çalışan serbest meslek erbabı, danışmanlar, yazılımcılar, içerik üreticileri, küçük ölçekli e-ticaret satıcıları ve düşük riskli hizmet işleri için uygundur. Ortak alacak, yatırım arayacak veya yüksek borç riski taşıyan işler için limited şirket daha güvenli bir yapıdır.

Avantajları

• Hızlı ve düşük maliyetli kuruluş: sermaye, ticaret sicili tescili ve ilan gideri yoktur.
• Basit muhasebe: çoğu şahıs işletmesi işletme hesabı esasında Defter-Beyan Sistemi üzerinden takip edilir.
• Kolay kapatma: faaliyete son verme bildirimiyle kısa sürede kapatılır; tasfiye süreci gerekmez.
• Kazanç doğrudan sizin: kâr dağıtımı ve stopaj kavramı yoktur; vergi sonrası kazanç doğrudan size aittir.

Dezavantajları

• Sınırsız sorumluluk: işletme borçlarından kişisel malvarlığınızla sorumlusunuz.
• Artan oranlı vergi: kazanç büyüdükçe üst gelir vergisi dilimleri kurumlar vergisi oranını aşabilir.
• Ortaklık yapılamaz: birden fazla kişiyle iş yapmak için farklı bir yapı (adi ortaklık veya sermaye şirketi) gerekir.
• Kurumsal algı: bazı kurumsal müşteriler ve ihaleler sermaye şirketi tercih eder.

Şahıs şirketi kurmak için kimlik belgesi, ikametgâh ve iş yeri adresini gösteren belge (kira sözleşmesi veya tapu) yeterlidir. Sermaye, ana sözleşme ve ticaret sicili işlemi gerekmez.

• T.C. kimlik kartı (yabancılar için pasaport, yabancı kimlik numarası ve çalışma izni)
• İkametgâh belgesi (e-Devlet'ten alınabilir)
• İş yeri kira sözleşmesi, tapu fotokopisi veya ev adresi kullanılıyorsa adresi gösteren belge
• e-Devlet şifresi veya e-İmza (Dijital Vergi Dairesi başvurusu için)
• Faaliyet konusuna göre gerekliyse ruhsat, meslek odası kaydı veya diploma (ör. sağlık, mühendislik, gıda)

Şahıs şirketi kuruluşu beş temel adımdan oluşur: adres ve faaliyet konusunun belirlenmesi, Dijital Vergi Dairesi üzerinden işe başlama bildirimi, vergi dairesi yoklaması, vergi levhasının oluşması ve e-Fatura, defter ve Bağ-Kur gibi kuruluş sonrası işlemler.

1. 1

   Faaliyet konusunu ve adresi belirleyin

   Yapacağınız işin NACE kodu, hangi vergilere tabi olacağınızı ve e-Fatura eşiklerini etkiler. Adres; ev, kiralık ofis veya sanal ofis olabilir ve bağlı olacağınız vergi dairesini belirler.

2. 2

   Mali müşavirinizi seçin (önerilir)

   Kuruluştan itibaren bir mali müşavirle çalışmak zorunludur; beyannameler, mali defterler ve diğer yasal işlemleri yalnızca mali müşavirler yürütebilir. KosGo'dan paket aldığınızda mali müşaviriniz otomatik olarak atanır.

3. 3

   İşe başlama bildirimini yapın

   Dijital Vergi Dairesi üzerinden "İşe Başlama Bildirimi" doldurulur; kimlik, adres ve faaliyet bilgileri girilir, kira sözleşmesi gibi belgeler eklenir.

4. 4

   Yoklamayı tamamlayın

   Vergi dairesi görevlisi beyan edilen adrese gelerek işletmenin gerçekten orada olduğunu tespit eder. Genellikle başvurudan sonraki birkaç iş günü içinde yapılır.

5. 5

   Vergi levhanızı alın

   Yoklamanın ardından mükellefiyet açılır ve vergi levhası Dijital Vergi Dairesi üzerinden elektronik olarak oluşturulur. Artık fatura kesebilirsiniz.

6. 6

   Bağ-Kur kaydınızı kontrol edin

   Vergi mükellefiyeti başlayınca 4/b (Bağ-Kur) sigortalılığı otomatik oluşur. Başka bir işte 4/a sigortalıysanız prim durumunuz farklılaşır.

7. 7

   e-İmza ve e-Fatura / e-Arşiv başvurusu

   Ciro veya sektör nedeniyle zorunlu değilseniz gönüllü geçebilirsiniz. Başlangıçta GİB portalı ücretsizdir; hacim arttığında özel entegratör kullanılır. KosGo, paket içerisinde ücretsiz özel entegratör sağlar.

8. 8

   Defter ve banka düzeni

   İşletme hesabı esasında Defter-Beyan Sistemi kaydınız mali müşaviriniz tarafından açılır. İşletme adına ayrı bir banka hesabı kullanmak takibi kolaylaştırır; ödeme alacaksanız sanal POS başvurusu yapın.

Belgeler eksiksizse şahıs şirketi genellikle birkaç iş günü içinde kurulur; süreyi belirleyen ana etken vergi dairesinin yoklama takvimidir. e-Fatura ve e-İmza gibi kuruluş sonrası işlemler ek birkaç gün alabilir.

Süreyi uzatan tipik nedenler: kira sözleşmesinin eksik veya yanlış düzenlenmesi, adresin yoklama sırasında boş bulunması ve faaliyet konusu için gereken ruhsatın hazır olmamasıdır. Bu belgeleri başvurudan önce hazırlamak süreci belirgin şekilde kısaltır.

Şahıs şirketinde sermaye, tescil ve ilan gideri olmadığı için kuruluş maliyeti sermaye şirketlerine göre düşüktür; başlangıç bütçesi mali müşavir kuruluş ücreti, e-İmza, varsa kira damga vergisi ve sanal ofis gibi kalemlerden oluşur. Sürekli maliyetlerin başında aylık mali müşavir ücreti ve Bağ-Kur primi gelir. KosGo'da mali müşavir kuruluş ücreti ekstra talep edilmez.

Şahıs şirketi kazancı üzerinden artan oranlı gelir vergisi (%15–%40 arasında dilimler) öder; buna ek olarak satışlar üzerinden KDV hesaplar, üç aylık dönemlerde geçici vergi beyan eder ve çalışan veya gerçek kişiden kiralanan iş yeri varsa muhtasar beyanname verir.

• Gelir vergisi: yıllık kazanç üzerinden, Mart ayında verilen yıllık beyanname ile; yıl içinde ödenen geçici vergiler mahsup edilir.
• Geçici vergi: üç aylık dönem kazançları üzerinden yıllık verginin ön ödemesi.
• KDV: aylık beyan; faaliyet konusuna göre farklı KDV oranları uygulanır. Satış yoksa da beyanname verilir.
• Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi: çalışan ücretleri, kira stopajı ve serbest meslek ödemelerindeki kesintiler için.
• Damga vergisi: beyannameler ve bazı sözleşmeler üzerinden.
• Bağ-Kur (4/b) primi: vergi değil sosyal güvenlik primidir, ancak aylık sabit bir yükümlülüktür.

Basit usul mü, gerçek usul mü?

Basit usul, yalnızca kanunda sayılan küçük esnaf faaliyetleri ve belirli hasılat sınırları için mümkündür; hizmet, danışmanlık ve e-ticaret gibi işlerin büyük kısmı gerçek usulde vergilendirilir. Gerçek usulde işletme hesabı esasına göre defter tutulur ve yukarıdaki beyannameler verilir.

Güncel oranlar, dilimler ve basit usul koşulları için GİB yayınlarını esas alın; bu rehberdeki oranlar bilgilendirme amaçlıdır ve mali müşavirinizle teyit edilmelidir.

Genç girişimci kazanç istisnası; 29 yaşını doldurmamış, ilk kez gelir vergisi mükellefi olan ve işe başlamayı süresinde bildiren şahıs işletmesi sahiplerinin kazançlarının belirli bir tutara kadar olan kısmını 3 vergilendirme dönemi boyunca gelir vergisinden istisna tutar.

• İşe başlama bildirimi kanuni süresi içinde yapılmış olmalı.
• Faaliyet fiilen kişinin kendisi tarafından yürütülmeli; mevcut bir işletmenin devralınması gibi durumlarda ek koşullar aranır.
• İstisna tutarı her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; güncel tutar için GİB duyurularını kontrol edin.

Evet, ikamet adresinizi iş yeri olarak göstererek şahıs şirketi kurabilirsiniz; hizmet, danışmanlık, yazılım ve küçük ölçekli e-ticaret işleri için en yaygın yöntem budur. Kiracıysanız kira sözleşmesinin iş yeri kullanımına izin vermesi ve ev sahibine yapılan ödemeler üzerinden stopaj hesaplanması gerekir.

Kira ödemesi gerçek kişiye yapılıyorsa %20 oranında stopaj kesilip muhtasar beyannameyle ödenir. Ev size aitse elektrik, internet ve aidat gibi giderlerin iş yeri olarak kullanılan kısmı gider yazılabilir. Yoklama sırasında adresin kullanıldığının görülmesi yeterlidir; ayrı bir oda veya tabela zorunluluğu yoktur. Ev adresini paylaşmak istemeyenler için sanal ofis yasal bir alternatiftir. KosGo size paket içerisinde sanal ofis sağlar; böylece ekstra stopaj ödemez ve ev adresinizi göstermek zorunda kalmazsınız. Daha prestijli bir adres görünümü için paketlerimizi tercih edebilirsiniz.

Evet. Kazancınız arttığında veya ortak almak istediğinizde şahıs işletmenizi Türk Ticaret Kanunu'ndaki tür değiştirme hükümleriyle limited şirkete dönüştürebilir ya da şahıs şirketini kapatıp yeni bir limited şirket kurabilirsiniz. Devam eden sözleşmeler, marka ve stoklar varsa tür değiştirme; işletme sadeyse kapat-kur yöntemi genellikle daha pratiktir.

Geçiş kararında genellikle yıllık kazancın hangi gelir vergisi dilimine ulaştığı, kişisel malvarlığı riski ve müşterilerin sermaye şirketi beklentisi belirleyici olur. Bu karşılaştırma için iş kurma rehberindeki tabloya bakabilirsiniz.

KosGo'nun Şahıs Şirket paketi; kuruluş işlemleri, ön muhasebe modülü, e-Fatura entegrasyonu ve aylık beyanname gönderimini tek bir online panelde sunar. Belgelerinizi dijital olarak iletirsiniz, başvurunuz hazırlanır ve kuruluş sonrası muhasebeniz aynı hesaptan yürütülür.

Paket kapsamı ve güncel fiyat için fiyatlandırma bölümüne, sorularınız için iletişim formuna ulaşabilirsiniz.